Денес се празнува св.Наум Охридски

Сподели го ова:


св.Наум Охридски бил учeник на св. Кирил и на св. Мeтoдиј и eдeн oд Пeттoчислeницитe кoи најрeвнoснo сoрабoтувалe сo тиe слoвeнски рамнoапoстoли. Св. Наум патувал вo Рим кадe штo сe прoславил сo чудoтвoрната сила какo и сo гoлeмата учeнoст. Бил пoзнавач на мнoгу јазици. Пo враќањeтo oд Рим тиe, сe насeлилe, сo пoмoш на царoт Бoрис Михаил, на брeгoвитe на Oхридскoтo Eзeрo. Св. Климeнт дeлувал какo eпискoп вo Oхрид, а св. Наум на јужниoт брeг на eзeрoтo oснoвал манастир, кoј и дeндeнeс гo украсува тoј брeг какo штo имeтo на св. Наум ја украсува истoријата на слoвeнскoтo христијанствo – кoј низ вeкoвитe бил извoр на чудoтвoрна сила и прибeжиштe на бoлнитe и страдалницитe. Oкoлу св. Наум сe сoбралe мнoштвo мoнаси oд сeкадe на Балканoт. Св. Наум бил мудар учитeл, eдинствeн ракoвoдитeл на мoнаситe, рeшитeлeн пoдвижник, чудoтвoрeн мoлитвeник и духoвник. Нeумoрниoт трудбeник св. Наум пoсeбнo сe трудeл на прeвeдувањeтo на Светото писмo и oстанатитe цркoвни книги oд грчки јазик на слoвeнски. Правeл чуда и за живoтoт и пo смртта. Нeгoвитe чудoтвoрни мoшти и дeнeс зачудуваат сo мнoгубрoјнитe чуда, пoсeбнo сo исцeлувања oд тeшки бoлeсти, а пoсeбнo лудилo. Сe упoкoил вo првата пoлoвина на X вeк и сe прeсeлил вo радoста на љубeниoт Христoс.

Житие на преподобниот, богоносен и рамноапостолен отец наш Наум Охридски Чудотворец

Свети Наум Охридски

Ете, браќа, ви го претставуваме ова свето Житие, за да не остане без помен презвитерот Наум, братот, другарот и сострадалникот на блажениот Климент, со кого тој претрпе многу беди и страдања од еретиците.

Овој преподобен и свет отец на Светата православна црква израсна во Мизија. Се роди околу 830 година и согласно воспитанието од неговите благородните родители, божествениот Наум богатството и благородството ги сметал за плевел. Исполнет со љубов кон духовниот подвижнинички живот, тој им се придружил на рамноапостолните Браќа Константин Философот и Методиј,  предавајќи се целосно во нивните раце.

Тие ги заобиколија сите градови и области, за да ги преобратат во Православие заблудените народи. Претрпеа бескрајни маки, затвори, насилства и протерувања од непријателите на Христовата вера, беа тепани, хулени и исмејувани.

За да ги приведат многубројните славјански народи во познание на Христа, како и да ги осветлат со светлината на благочестието, го преведоа Светото Писмо на Стариот и Новиот завет и основните богослужбени книги, од грчки на славјански јазик, спроведувајќи го јасно славјанскиот збор со славјански букви што самите ги пронајдоа.

Пред да им го објават тоа на овие народи, блажените Кирил, Методиј, Климент и Наум и останатите свети  Рамноапостоли, сложно одлучија да го претстават своето полезно и пресвето дело пред Вселенската црква за благослов и потврда. Ги зедоа светите книги исполнети со Божјиот Дух и стигнаа во старата престолнина на Римјаните.

Во тоа време архиереј во Рим беше големиот Адријан, кој откако разбра за доаѓањето на Светителите и за пристигнувањето на светите мошти на Светиот Климент Папа Римски, што тие ги носеа со себе, излезе далеку со целиот свештенички собор и ги пречека торжествено и со почести како што им доликува на таквите пресвети лица.

А Свети Наум, како помлад од сопатниците и најмногу разгорен од Божјата лубов, прв трчаше и повеќе се трудеше, не како соработник на Светите Учители, туку како нивен слуга и роб. Тој слушаше и со голема радост, трудољубиво ги извршуваше сите задачи што му беа заповедани.

Кога влегуваа во градот, Господ преку Своите слуги направи големи и натприродни чуда, прославувајќи ги оние што Него Го слават. И така, многу слепи прогледаа, подгрбавените се исправија, глуви и неми прослушаа и прозбореа, куците проодеа и многу други се исчистија од нечистите духови и различните болести. Во овие чуда архиерејот го виде Божјиот знак и се увери дека нивните дела се од Бога, па ги замоли Светителите да му ги покажат книгите што ги преведоа. Откако ги прегледа со голема совесност и строгост, споредувајќи го славјанскиот превод со грчкиот првообраз и кога ги најде во сѐ согласни и истоветни, ги потврди и одобри како веродостојни за општа употреба на славјанските народи.

Тогаш великиот папа Адријан заповеда да се отслужи целоноќно бдение: вечерна, утрена и Литургија во големиот храм на Светите Апостоли Петар и Павле. При тоа прво величествено богослужение на славјански јазик, на тој историски настан за славјанските православни народи, тој ракоположи и повеќемина од учениците на Светите Кирила и Методија, за презвитери и ѓакони. Меѓу нив со презвитерско достоинство беше удостоен и богољубивиот Наум.

Откако Светителите го исполнија доброчестивото дело, тргнаа назад секој во своето место, а целиот народ од градот им излезе во пресрет, испраќајќи ги со голема чест и величие. Кон нив пристапуваа и оние што имаа маки и болести и се излекуваа. Толку беа благородни и свети тие луѓе, што дури и од очите им излегуваше исцелителна благодат, која ги истеруваше сите болести и страдања од човечките души и тела. Сите оние што ги испраќаа, со многу солзи и тага на лицата се разделуваа од нив и на крај се простија меѓу себе, се целиваа со духовна љубов, се благословија и така Светите Рамноапостоли тргнаа по патот што им претстоеше.

Великиот и силен Кирил, началник и водач на тоа богољубиво дело, остана во Рим и таму го напушти сегашниов привремен и мачен живот и премина во вечниот и бесмртен, за да се радува со Христа, вршејќи и по смртта безброј чуда, лечејќи секаква болест и слабост и одбивајќи секакво ѓаволско дејство. Нека нѐ благослови и нас, последните и недостојните, од својата небесна слава и величие!

Чудесниот Методиј, пак, откако ја отстрани од себе жалоста за својот сакан брат Кирил, заедно со сите ученици отиде во Панонија и Моравија, во градот Велеград, каде што беше поставен за Архиепископ. Таму Светителите претрпеа многу маки од горделивото и варварско племе – Алеманите, што беше многу самоуверено и потчинето на ереси и хули против Светиот Дух и се придржуваше кон погибелното учење на безумниот Аполинариј. Со мажествена и непоколеблива борба против таквите и сите други соблазни, со помош на Светиот Дух, овие Божествени Рамноапостоли обратија мнозина моравски Славјани во Православие. И така, откако сѐ добро уреди и заврши, преосвештениот Методиј се претстави пред Господа. Тој за свој наследник го постави моравецот Горазд, кој набргу беше симнат од архиерејскиот трон од некојси Виглис, исполнет со македониевата и аполинариевата ерес.

Тогаш се кренаа варварите со мечеви и со други бојни орудија против Христовото стадо, па откако ги фатија кај тамошниот кнез, безмилосно ги изложуваа на секакви маки и едни ги продадоа на некои тамошни Евреи за пари, а други ги фрлија во затвор.

Оние свештенослужители што ги зедоа Евреите, беа одведени во Венеција и таму ги продаваа. Но по Провидението на Бога, Кој со Своето будно око непрестајно бдее над своите верни слуги, тогаш во Венеција дојде еден царски маж од Константиновиот град (Константинопол), по некоја царска работа. И кога благочестивиот маж дозна за нив, едни откупи и ги пушти на слобода, а други ги зеде со себе во Константиновград и му ги претстави на царот Василиј. Таму тие повторно им се вратија на своите поранешни свештенички или ѓаконски должности и Му испееја благодарствени и пофални песни на Бога, зашто добија засолниште кај ромејскиот император и никој од нив не остана во ропство.

А што направи Бог со затворените свештеноучители, Кој не дозволува да се навредуваат и бесчестат неговите луѓе? Додека Светителите се наоѓаа во затворот и со сета душа и срце едногласно пееја: „Господи, Твојот Пресветол Дух…“ – о, чудо! – одеднаш настана земјотрес, целото место се затресе и паднаа многу ѕидови и куќи на тираните, се раскинаа  синџирите и прангите од нозете на Светителите и се отворија вратите на затворот.  Сите се восхитија од тоа чудо и Го величаа Бога и Неговите Светители. Но духоборците тоа чудо му го препишаа на Велзевул, како некогаш Јудеите – чудата на Христос, и ги истераа далеку од таа земја. А тие, откако го „истресоа правот од нозете“ (сп. Матеј 10,14) излегоа и тргнаа по патот, радувајќи се зашто се удостоија да страдаат за Светиот Дух, како некогаш Апостолите за распнатиот Владика – Христос.

А Моравската земја, како што беше прорекол Светиот Архиепископ Методиј, поради ересите и беззаконијата, поради прогонувањето на правоверните отци и поради страдањата што тие ги поднесоа од еретиците, на кои моравските жители им веруваа, набргу прими одмазда од Бога. Не по многу години дојдоа Угрите и ја поробија земјата и ја запустија.

Светите, пак, Преподобномаченици, овие нови Христови исповедници, се сетија на зборовите што Христос им ги изрече на Апостолите: „Кога ќе ве протераат од еден град, бегајте во друг“ (Матеј 10,23) и тргнаа на различни страни: едни во Мизија, а други во Далмација, па дури до Илирик. Сето тоа се случи по Божја промисла, за да би можеле да опфатат што повеќе краеви со проповедта на Евангелието и словото Божјо стократно да се умножи. Одеа така без храна и облека низ незнајни патишта, поднесувајќи различни искушенија.

Светите Седмочисленици

Климент, Наум и Ангелариј, одејќи по патот кон Дунав, стигнаа до едно село и сакајќи да им позволат на своите напатени тела една мала воздишка, се сместија таму кај некој богољубив и гостољубив човек.

Тој човек имаше син единец, убав и во цветот на младоста. Но кога гостите влегоа во домот, младото момче одеднаш почина.

Колку страдаше огорчениот татко, колку многу плачеше и ридаше за своето чедо и што ли не им искажа на гостите:

– Убава награда за моето гостопримство! За тоа ли ви ја отворив вратата – да се запусти мојот дом и да остане без наследник? За тоа ли ви ја подадов десницата – за да ја изгубам мојата единствена десна рака? Сигурно вие сте маѓепсници и непријатели на Единиот Бог и  поради тоа што ве примив под мојот покрив Он вака ме казни. О, мил мој сине! Ти што ми беше подрагоцен и помил од целиот имот, посакан од самиот мој живот, ти умре кога влегоа овие проклетници! Но, вие злобници, нема да ја избегнете казната Божја дури и да се послужите со сите ваши магии… Јас поради вашата злоба изгубив син единец и затоа сега ќе ја примите казната за сѐ што ми направивте.

Тогаш таткото побара да му донесат орудија за мачење и вериги. А блажените, имајќи чувствителни и човекољубиви души, ги обзеде срам и не помалку од таткото жалеа и страдаа. Тогаш тие одлучно и смело решија да го повикаат името Божјо, зашто знаеја дека за Него и невозможното е можно (сп. Матеј 7,20). Но најпрвин се обратија кон ожалостениот родител:

 – Човеку Божји, ние не семе маѓепсници, туку сме слуги на Единиот Бог, Кој со едно повикување му го врати животот на четиридневниот, веќе замирисан мртовец и Кој може само со еден допир на Неговата рака да ја победи смртта. Ако мислиш дека ние сме виновни за смртта на твојот син, биди спокоен! Зашто ние веруваме дека Господ ќе му дарува живот поради Неговата голема милост и човекољубие!

И откако се помолија за детето, благодатта Божја го воскресна и тие го предадоа живо на огорчениот татко. Тогаш таткото, целиот возбуден, од радост извика:

 – Свети раби Божји, преподобни отци и спасители на мојот дом, простете ми зашто не ве познавав! Но ете сѐ што е мое е пред вас на располагање, како што пред вас сум на располагање и јас, вашиот слуга! Служете се со мојот имот, а мене доволно ми е да го гледам моето чедо што сега вие повторно ми го родивте!

Тогаш тие Му благодареа и Го славеа Бога, ја пофалија верата на благочестивиот човек и испратени со големи почести, тргнаа кон претстојниот пат.

На крајот, после многуте искушенија, со Божјата сила Светителите стигнаа во земјата на тогашната бугарска држава. Таму величествено и со голема почест ги пречека тамошниот владетел, Светиот благоверен кнез Борис-Михаил, како свети отци и учители на Црквата. Удостоени со сите почести, преподобните Наум и Климент извесно време живееја кај еден висок чиноначалник во кнежевскиот дворец, по име Ехач. За возврат тие на него и на неговото семејство му дадоа многу поскапоцени дарови, сеејќи го во нивните срца семето на Словото Божјо и просветувајќи ги со светлината на Светата Троица. Така на нив се исполнија зборовите на Свети Апостол Павле: „Сеејќи го духовното, го жнееја телесното“ (сп. 1. Кор. 9,11). Двајцата Просветители после не многу време беа настанети во новоизградениот манастир за нив – „Свети Пантелејмон“, каде неуморно се оддадоа на пастирска и книжевна дејност.

Потоа, според нивната волја и потребите на новосоздадената славјанска Црква, благоверниот кнез ги испрати низ околните земји и места за да го проповедаат името на Христа и да го поучуваат народот во Светото Писмо, во што Преподобните беа усовршени. Тој им нареди на поданиците да ги слушаат Светителите и да се потчинуваат на нивните наредби, да им помагаат во изградбата на храмовите, за да се умножи благочестието.

Секој од отците замина на своето апостолско место. Свети Климент дојде во илирските и лихнидски области, а преподобниот Наум остана како царски духовник и советник во престолнината Плиска – прво кај кнезот Борис-Михаил, а подоцна и кај царот Симеон, извршувајќи го истовремено учителското дело во тие области, чиешто средиште беше Преславскиот манастир.

Во Преслав свети Наум цели седум години му го проповедаше Евангелието на народот, ја ширеше славјанската писменост, оспособуваше свештеници и го објаснуваше Светото Писмо и делата на светите отци. Поттикнувајќи ги своите понадарени ученици и соработници да препишуваат, преведуваат и да создаваат и свои дела, тој тука создаде и разви широка книжевна и просветна дејност.

Светиклиментовата црква на Плаошник и остатоци Охридската книжевна школа, или попозната како „Прв словенски универзитет“

А на брегот на Охридското езеро блажениот Климент основа училиште на славјански јазик и собра околу 3500 ученици. После седум годишно учителствување, тој беше поставен за епископ во Велица, по заложба на цар Симеон Велики, син на благоверниот кнез Борис-Михаил, кој се откажа од царскиот престол и прими монашки постриг. Тогаш на местото од божествениот Климент, светиот кнез, монахот Михаил и неговиот син Симеон, го испратија Свети Наум да ја продолжи учителската дејност во Охрид.

Таму Светителот ги вршеше истите богоугодни дела што ги започна неговиот претходник, со своите мудри учења ги упатуваше сите во верата Христова и ослободувајќи ги од заблудата наследена од нивните татковци, ги утврдуваше во Православието. Тој во сѐ му помагаше на Светиот Архиереј Климент, како Арон на Мојсеја кај Израилскиот народ во древно време.

Гробот на Свети Наум во храмот на Светите Архангели, крај Охридското Езеро

Така богоносниот Наум живееше девствено и целомудрено, во  постојана молитва од младоста, па сѐ до крајот на неговиот живот. Покрај бистрите извори на реката Дрим, крај брегот на  Белото Езеро, тој изгради Манастир посветен на Светите Архангели, со ктиторството на благочестивиот кнез и монах, Борис-Михаил и неговиот син, цар Симеон, во 6413 година од создавањето на светот, или 905 година од Рождеството Христово. Откако учителствуваше седум години, Преподобниот отиде во својот Манастир и таму поживеа уште десет години. Направи  сѐ што Му беше угодно на Бога и пред крајот на својот живот прими монашки чин. Се упокои во длабока старост, на 23 декември 910 година, предавајќи ја својата душа во Божјите раце. Неговото чесно тело беше погребено од божествените раце на Христовиот архиереј, Свети Климент Охридски, и положено во гробот од десната страна на храмот.

Панорама на Манастирот „Свети Наум“

На Троичниот Бог, Кој го прослави својот слуга како исцелител на секакви болести и рани, изгонувач на бесови и творец на многу други чуда, Му прилега секоја слава чест и поклонение, сега и секогаш и во вечни векови. Амин!





Сподели го ова:

Слични објави